Z Mieszkańcami i dla Mieszkańców
Winieta 1
Winieta 1
Uprawnienia

ZADANIA USTAWOWE

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 928 z późn. zm.)

Zgodnie z art. 11 ustawy o strażach gminnych do zadań straży należy:

  1. Ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych;
  2. Czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego – w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym;
  3. Kontrola publicznego transportu zbiorowego – w zakresie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2016);
  4. Współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń;
  5. Zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia;
  6. Ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej;
  7. Współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych;
  8. Doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób;
  9. Informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi;
  10. Konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy.

Zgodnie z art. 12 ustawy o strażach gminnych strażnik ma prawo do:

  1. Udzielania pouczeń, zwracania uwagi, ostrzegania lub stosowania innych środków oddziaływania wychowawczego;
  2. Legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości;
  3. Ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji;
  4. Dokonywania kontroli osobistej, przeglądania zawartości podręcznych bagaży osoby:
  • w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
  • w związku z wykonywaniem czynności przy ujęciu osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia;
  • w związku z wykonywaniem czynności związanych z doprowadzaniem osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób, jeśli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że osoba, wobec której czynności te są podejmowane, posiada przy sobie niebezpieczne przedmioty dla życia lub zdrowia ludzkiego;
  1. Nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia;
  2. Dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu; oskarżania przed sądem i wnoszenia środków odwoławczych – w trybie i zakresie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia;
  3. Usuwania pojazdów i ich unieruchamiania przez blokowanie kół w przypadkach, zakresie i trybie określonych w przepisach o ruchu drogowym;
  4. Wydawania poleceń;
  5. Żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych;
  6. Zwracania się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji.

Zgodnie z art. 14 ustawy o strażach gminnych gdy łamiący przepisy nie zastosuje się do poleceń strażnik ma on prawo do użycia środków przymusu bezpośredniego:

  • siły fizycznej w postaci technik: transportowych, obrony, obezwładnienia;
  • kajdanek zakładanych na ręce;
  • pałki służbowej;
  • psa służbowego;
  • chemicznych środków obezwładniających w postaci ręcznych miotaczy substancji obezwładniających;
  • przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej.

Ponadto wobec zwierzęcia, którego zachowanie zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu strażnika lub innej osoby, strażnik może wykorzystać także środek przymusu bezpośredniego w postaci siatki obezwładniającej.

Straż w toku wykonywania czynności ma obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka. Czynności te powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostają podjęte. Użycie środków przez strażnika może nastąpić przy odpowiednim zachowaniu przepisów ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej z dnia 24 maja 2013 r. (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1834 z późn. zm.). Na zastosowanie i sposób przeprowadzenia czynności służbowych przez strażnika przysługuje zażalenie do prokuratora. Zgodnie z art. 23 ustawy u o strażach gminnych w związku z wykonywaniem czynności służbowych strażnik korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.